Yeşilay’ın uluslararası hakemli dergisi Addicta’da yayımlanan araştırma, üniversite öğrencilerinin eğitim süreci boyunca sigaraya karşı direncinin azaldığını ve sigara içme oranının arttığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre üniversite eğitiminin ilk yılında öğrencilerin %39,5’inin sigara içtiği, bu oranın mezuniyet yılında %48,8’e yükseldiği belirtildi.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı tarafından yürütülen araştırma, 4 yıllık eğitim süreci boyunca 435 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirildi. Öğrencilerin sigaraya ilişkin beklentileri ve sigaraya karşı kendine güven düzeyleri de değerlendirildi. Bulgular, öğrencilerin sigaranın olumsuz etkilerini daha fazla fark etmelerine rağmen, sigaraya karşı dirençlerinin yıllar içinde azaldığını gösterdi.
GENÇLERİN SİGARA KARŞITI TUTUMU ZAYIFLIYOR
Araştırmaya göre öğrencilerin sigara bağımlılığına karşı mücadeleye destek verme oranı ilk yıl %45 iken, ikinci yılda %49,3’e yükseldi ancak mezuniyet yılında ise %42,8’e geriledi. Çalışmaya katılan 435 öğrenci arasında sigara içmeyenlerin, içenlere göre sigara karşıtı çalışmalara daha fazla destek verdiği de saptandı.
KADIN ÖĞRENCİLERDE FARKINDALIK ARTIYOR, DESTEK AZALIYOR
Kadın öğrencilerin sigaranın olumsuz sonuçlarına dair farkındalıklarının son sınıfta belirgin şekilde arttığı, buna karşın genel olarak sigarayı reddetme öz-yeterliklerinin azaldığı belirlendi. Bu bulgu, pandemi döneminin öğrencilerin tutumları üzerindeki etkisi olarak değerlendirildi.
SAĞLIK BİLİMLERİ ÖĞRENCİLERİNDE ORAN YÜKSELİYOR
Sigara içme oranlarının sağlık bilimleri öğrencileri arasında diğer fakültelere göre daha düşük olmasına rağmen, bu fakültelerde de oranların yıllar içinde yükselerek %22,2’den %36,4’e yükseldiği görüldü. Prof. Dr. Mehmet Ali Kurçer, Merve Bektaş ve Ebru Katar’ın yer aldığı araştırma ekibi, elde edilen bulguların üniversite döneminin sigara alışkanlığının yerleştiği en riskli dönemlerden biri olduğunu gösterdiğini vurguladı.
“SİGARA İÇENLERİN YÜZDE 80’İ 20 YAŞINDAN ÖNCE SİGARAYA BAŞLIYOR”
Araştırmayı değerlendiren Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Toker Ergüder, "Yürütülen bu çalışma, üniversite yıllarının sigara açısından kritik bir risk dönemi olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Öğrenciler sigaranın zararlarını daha iyi bildikçe, ne yazık ki sigaraya karşı dirençleri artmıyor, aksine zayıflıyor" dedi.
Tütün kullanımına dair bilimsel verilere değinen Ergüder, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Sigara içenlerin yaklaşık %80’i 20 yaşından önce sigaraya başlıyor. Sigaraya başlama olasılığının ergenliğin sonu ve genç yetişkinlik döneminde hızla artmakta olduğunu görüyoruz. Sigarayı bırakmak son derece güç olduğundan, en etkili strateji sigaraya hiç başlanmamasını sağlamak. Gençler ve üniversite öğrencileri fiyatlara son derece duyarlıdır. Uluslararası kanıtlar, sigara fiyatlarında yapılacak %10’luk bir artışın genel tüketimi yaklaşık %4, gençlerde ise %8’e varan oranlarda azalttığını gösteriyor. Bu nedenle, vergi ve fiyat politikalarını gençleri korumada vazgeçilmez bir halk sağlığı aracı olarak değerlendiriyoruz."
“DUMANSIZ KAMPÜS UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR”
Ergüder, son yıllarda özellikle genç kızlar arasında sigara kullanımındaki hızlı artışın (%90) son derece kaygı verici olduğuna dikkat çekerek şunları ifade etti: “Erkeklerde eğitim ve sosyoekonomik statü yükseldikçe sigara içme sıklığı azalırken, kadınlarda bunun tersinin görülmesi, genç kızlarımızın tütün endüstrisinin hedefli, agresif ve etik dışı pazarlama stratejilerine daha fazla maruz kaldığını düşündürmekte. Politikalarımızın, genç kızlarımız statü kazanırken ve eğitim düzeyleri yükselirken onları bu endüstrinin etkisinden bilinçli biçimde koruyacak şekilde tasarlanması zorunludur.
Bu çerçevede öğrencilerin üniversiteye başladıkları ilk yıldan itibaren koruyucu ve farkındalık artırıcı programların devreye alınması, fakülteye özgü önleme yaklaşımlarının geliştirilmesi ve özellikle dumansız (nikotinsiz) kampüs uygulamalarının yaygınlaştırılması, üniversite döneminde sigaraya başlama riskini azaltmak için en etkili ve sürdürülebilir adımlardan biridir.”