Sosyal Güvenlik Ordu İl Müdürü Mehmet Yaşar Günay, 2025 yılı kapsamında yürütülen “Sosyal Güvenlik Bilgilendirme ve Rehberlik Faaliyetleri” çerçevesinde önemli açıklamalarda bulundu. Günay, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) temel hedefinin, vatandaşların hak ve yükümlülükleri konusunda rehberlik ederek kayıtlı istihdamı teşvik etmek olduğunu belirtti.
AMAÇ: BİLGİLENDİRME YOLUYLA KAYIT DIŞILIĞI AZALTMAK
Müdür Günay, kurum olarak rehberlik anlayışını esas aldıklarını vurgulayarak, “İşverenlerimizin ve sigortalı çalışanlarımızın sosyal güvenlik mevzuatıyla ilgili tüm hak ve yükümlülüklerini doğru şekilde öğrenmeleri için bilgilendirme çalışmaları yürütüyoruz. Kayıt dışı istihdamla mücadelede en etkili yol, farkındalığı artırmaktır.” dedi.
SGK’nın bu kapsamda çeşitli dönemlerde işyerleri, sendikalar, sivil toplum kuruluşları ve basın-yayın kuruluşlarıyla bir araya geldiğini belirten Günay, “Bu toplantılar aracılığıyla kamuoyuna yönelik bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetleri gerçekleştiriyoruz.” ifadelerini kullandı.
SOSYAL GÜVENLİK: ANAYASAL BİR HAK
Günay, sosyal güvenliğin toplumsal dayanışmanın kurumsal bir yansıması olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti: “Sosyal güvenlik, daha iyi durumda olan kişilerin vicdanına bırakılmayan, devletin tüm vatandaşlara hak olarak sunduğu bir güvencedir. Anayasa’nın 60. maddesiyle güvence altına alınan bu hak, herkesin doğumdan itibaren sahip olduğu temel bir haktır.”
Çalışanların sosyal güvenlik sistemine dâhil olmasının hem bir hak hem de yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlatan Günay, işverenlerin de yanında çalışanları SGK’ya bildirme yükümlülüğü bulunduğunu ifade etti.
SİGORTALILIĞIN SAĞLADIĞI HAKLAR
Sigortalı çalışmanın sağladığı hak ve güvencelere de değinen Günay, sistemin sunduğu avantajları şöyle sıraladı: Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı, İş kazası, meslek hastalığı ve analık durumlarında gelir güvencesi, Malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı, Cenaze yardımı ve emzirme ödeneği, Aile bireylerinin sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesi.
KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN ZARARLARI
Kayıt dışı istihdamın hem çalışanlara hem işverenlere hem de devlete büyük zarar verdiğini belirten Günay, “Sigortasız çalışmak sadece bugünü değil, geleceği de tehlikeye atmak demektir.” ifadelerini kullandı.
Çalışanlar açısından kayıt dışı istihdamın sonuçları arasında emeklilik hakkının kaybı, iş kazası ve hastalık durumlarında gelir güvencesinden mahrumiyet, tazminat ve izin haklarından yararlanamama gibi durumlar yer alıyor.
İşverenler açısından ise sigortasız işçi çalıştırmanın idari para cezaları, teşvik iptalleri, gecikme faizleri ve yasal yaptırımlar gibi ağır sonuçları bulunuyor. Ayrıca, haksız rekabetin önünü açarak piyasada adaletsizlik yaratıyor.
Devlet açısından kayıt dışılık, vergi ve prim kayıplarına, sosyal güvenlik açıklarının büyümesine ve gelir dağılımında bozulmalara neden oluyor.
İHBAR VE ŞİKAYET KANALLARI AÇIK
Vatandaşların sigorta durumlarını kolayca öğrenebileceklerini hatırlatan Günay, şu bilgileri paylaştı: www.turkiye.gov.tr adresinden e-Devlet şifresiyle sorgulama yapılabilir.
ALO 170 hattı 7 gün 24 saat hizmet vermektedir.
İl ve ilçe SGK müdürlüklerinden bilgi alınabilir.
Sigortasız çalıştırıldığını veya primlerinin eksik bildirildiğini düşünen çalışanların, ALO 170, CİMER veya doğrudan SGK müdürlükleri aracılığıyla ihbar ve şikâyette bulunabileceği belirtildi.
İŞVERENLERE HATIRLATMA: YÜKÜMLÜLÜKLERİ ZAMANINDA YERİNE GETİRİN
İşverenlerin yerine getirmesi gereken temel yükümlülükler de mesajda vurgulandı. Bunlar arasında: İşyerinin ve sigortalıların SGK’ya bildirilmesi, Muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin düzenli verilmesi, Primlerin süresinde ödenmesi, İş kazası ve meslek hastalıklarının zamanında bildirilmesi, Ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesi gibi konular yer alıyor.
İSTİHDAMA KATKI SAĞLAYAN PRİM TEŞVİKLERİ
Sosyal Güvenlik İl Müdürü Günay, devlet tarafından uygulanan sigorta prim teşviklerinin işverenler için büyük bir fırsat olduğunu belirtti.
“Devletimiz, istihdamı ve üretimi artırmak amacıyla işverenlerin prim yükünü azaltan çok sayıda teşvik uygulamaktadır. Ancak bu teşviklerden yararlanabilmek için sigortasız işçi çalıştırmamak ve SGK yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmek gerekir.” dedi.
Uygulanan başlıca teşvikler arasında 4 puanlık prim indirimi, genç, kadın ve engelli istihdamı teşviki, Ar-Ge ve tasarım faaliyetleri teşviki, asgari ücret desteği ve bölgesel kalkınma teşvikleri yer alıyor.
SAHTE SİGORTALILIK VE SAHTE İŞYERİ UYARISI
Günay, son yıllarda artan “sahte sigortalılık” ve “sahte işyeri” uygulamalarına da dikkat çekerek şu uyarılarda bulundu: “Fiilen çalışmadığı halde sigortalı olarak bildirilen kişiler sahte sigortalı sayılır. Bu kişilerin hizmetleri iptal edilir, ödenen primler iade edilmez ve yapılan tüm harcamalar faiziyle geri alınır. Aynı şekilde, sırf sigorta girişi yapmak amacıyla açılan sahte işyerleri de tespit edilerek kapatılmaktadır.”
Bu tür işlemlerin Türk Ceza Kanunu kapsamında evrakta sahtecilik suçu oluşturduğunu belirten Günay, işverenleri e-bildirge şifrelerini kimseyle paylaşmamaları konusunda uyardı.
“KAYITLI İSTİHDAM TOPLUMUN GÜVENCESİDİR”
Açıklamasını toplumsal dayanışma vurgusuyla sonlandıran Günay, şu ifadeleri kullandı: “Sosyal güvenlik sistemi, sadece bireyleri değil, tüm toplumu korur. Kayıtlı istihdamı güçlendirmek hepimizin ortak sorumluluğudur. Her vatandaşımızın sosyal güvenlik haklarına sahip çıkması, ülkemizin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır.”