Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, 2024 yılında Türkiye'de su kaynaklarından toplamda 20,3 milyar metreküplük su çekildi. Bu rakam, 2022 yılında kaydedilen 19,2 milyar metreküplük su kullanımını geçerek artış gösterdi.
Su Kaynakları ve Kullanım Dağılımı
2024 yılında çekilen suyun %54,6’sı denizlerden, %23,6’sı yeraltı sularından, %21,8’i ise yüzey sularından temin edildi. Denizlerden çekilen suyun büyük bir kısmı, %93,8 oranında soğutma amaçlı kullanıldı. Tatlı su kaynaklarından çekilen su ise şu şekilde dağıldı: Belediyeler %81, imalat sanayi işyerleri %7,3, maden işletmeleri ve OSB müdürlükleri %5,8, köyler %4,3, termik santraller ise %1,6 oranında su temin etti.
Atıksu Deşarjı ve Alıcı Ortamlar
2024 yılında, belediyeler, sanayi tesisleri, termik santraller ve diğer çeşitli kuruluşlar tarafından toplamda 17,2 milyar metreküplük atıksu doğrudan alıcı ortamlara deşarj edildi. Bu atıksuyun %75,9’u denizlere, %19,5’i akarsulara, %1,1’i barajlara, %0,8’i foseptiklere, %0,6’sı göl/göletlere, %0,2’si araziye ve %1,9’u diğer alıcı ortamlara verildi. Denize deşarj edilen atıksuyun %80,1’i ise soğutma suyu olarak kullanıldı.
Atıksuyun önemli bir kısmı arıtıldı. Soğutma suyu hariç doğrudan alıcı ortamlara deşarj edilen atıksuyun %78,3’ü arıtıldı. Belediyeler, köyler, imalat sanayi işyerleri ve diğer sanayi tesislerinin deşarj ettiği atıksuyun %60,9’u soğutma suyu olurken, %39,1’i diğer atıksular oluşturdu.
Belediye Hizmetleri: Su ve Atıksu Yönetimi
2024 verilerine göre, Türkiye'deki belediyelerin %98,8'ine içme ve kullanma suyu şebekesi hizmeti verildi. 1.401 belediyeden 1.397'si içme suyu şebekesiyle hizmet sağlarken, nüfusun büyük bir kısmı su şebekesinden faydalandı. Belediyeler tarafından su kaynaklarından 7,5 milyar metreküplük su çekildi. Bu suyun %39,8'i barajlardan, %29,8’i kuyulardan, %16,8’i kaynaklardan, %9,6’sı akarsulardan ve %3,9’u göl, gölet ya da denizlerden temin edildi.
Belediyeler, kaynaklardan çekilen bu suyun %59,1’ini arıtarak içme suyu şebekesine sundu. Arıtma işlemleri ise genellikle konvansiyonel yöntemlerle yapıldı (%96,7).
Atıksu Arıtma ve Geri Kazanım
2024 yılında, belediyeler kanalizasyon şebekeleri aracılığıyla toplamda 5,8 milyar metreküplük atıksu deşarj etti. Bu atıksuyun %48,5’i akarsularda, %37,9’u denizlerde, %3,1’i barajlarda, %1,9’u göl/göletlerde ve %8,3’ü ise diğer alıcı ortamlarda deşarj edildi.
Deşarj edilen atıksuyun %85,4’ü arıtıldı. Belediyelerin atıksu arıtma tesisleri sayesinde, bu atıksuyun büyük bir kısmı geri kazanıldı. Arıtma işlemleri arasında gelişmiş yöntemler (%53,8) ve biyolojik arıtma (%24,5) ön planda oldu.
Su ve Atıksu Verileri: Kişi Başına Tüketim ve Deşarj
Belediyelerde kişi başına düşen günlük su tüketimi 255 litre olarak hesaplandı. Üç büyük şehirde ise su tüketimi farklılık gösterdi: İstanbul'da kişi başı günlük su tüketimi 203 litre, Ankara'da 270 litre ve İzmir'de 215 litre olarak ölçüldü.
Deşarj edilen atıksu miktarı ise kişi başı günlük 210 litre olarak belirlendi. İstanbul'da bu rakam 291 litreye, Ankara’da 209 litreye ve İzmir’de ise 186 litreye çıktı.