Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Atık İstatistikleri 2024 verilerine göre, Türkiye’de geçen yıl toplam 120 milyon ton atık oluştu. Bunun 42,2 milyon tonu tehlikeli atık kategorisinde yer aldı.
Atık istatistikleri, tüm belediyeler, 50 ve üzeri çalışanı olan imalat sanayi işyerleri, 100 MW ve üzeri kurulu güce sahip termik santraller, altyapısı tamamlanmış organize sanayi bölgesi (OSB) müdürlükleri, maden işletmeleri ve lisanslı atık tesislerinden derlenen verilerle oluşturuldu.
İmalat Sanayinde 24,4 Milyon Ton Atık
İmalat sanayi işyerlerinde 4,2 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 24,4 milyon ton atık meydana geldi.
Bu atıkların %70,1’i satıldı veya lisanslı atık işleme tesislerine gönderildi, %12,1’i işletme içinde geri kazanıldı ya da doğaya kazandırıldı.
Atıkların %10,8’i düzenli depolama tesislerine, %2,6’sı yakma veya ko-insinerasyon tesislerine, %2,4’ü belediye veya OSB’ler tarafından toplandı, %1,8’i işyeri sahasında depolandı.
Madencilikte 1 Milyar Tonun Üzerinde Atık
Maden işletmelerinde dekapaj malzemesi/pasa hariç 40,5 milyon ton atık, pasa dahil edildiğinde ise toplam 1 milyar 61 milyon ton atık oluştu.
Toplam atığın %99,99’unu mineral atıklar oluşturdu.
Bu atıkların %85,1’i pasa sahalarında veya atık barajlarında bertaraf edilirken, %12,5’i ocak içine geri dolduruldu, %2,4’ü diğer yöntemlerle geri kazanıldı veya bertaraf edildi.
Termik Santrallerde 26,5 Milyon Ton Atık
Termik santrallerde 10,4 bin tonu tehlikeli olmak üzere 26,5 milyon ton atık meydana geldi.
Atıkların %84,6’sı kül ve cüruf, %15,4’ü diğer atıklardan oluştu.
Toplam atığın %86,9’u kül barajı veya düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilirken, %13,1’i lisanslı tesislere gönderildi ya da geri doldurma amaçlı kullanıldı.
OSB’lerde 397 Bin Ton Atık
Organize sanayi bölgelerinde 196 bin tonu tehlikeli olmak üzere toplam 397 bin ton atık üretildi.
Bu atıkların %95,5’i atık işleme tesislerine gönderildi, %4,5’i diğer yöntemlerle bertaraf edildi.
Belediyeler 32,3 Milyon Ton Atık Topladı
2024 yılında 1.401 belediyenin 1.392’si atık toplama hizmeti verdi.
Bu belediyelerde 32,3 milyon ton atık toplanırken, %88,9’u atık işleme tesislerine, %10,9’u belediye çöplüklerine gönderildi.
Kişi başına düşen günlük ortalama atık miktarı 1,09 kilogram olarak hesaplandı.
Belediyelerin işlettiği atıksu arıtma tesislerinde ise 353 bin ton (kuru madde bazında) arıtma çamuru oluştu.
195 Milyon Ton Atık İşlendi
2024’te Türkiye genelinde atık bertaraf ve geri kazanım tesislerinde toplam 195 milyon ton atık işlendi.
Bunun 139 milyon tonu bertaraf edilirken, 56 milyon tonu geri kazanıldı.
Düzenli depolama tesislerinde 138 milyon ton, yakma tesislerinde 448 bin ton atık bertaraf edildi.
Ko-insinerasyon tesislerinde 4,7 milyon ton atık yakılarak enerji geri kazanımı sağlanırken, kompost tesislerinde 124 bin ton atık, diğer geri kazanım tesislerinde ise 51,5 milyon ton metal, plastik, kâğıt, mineral vb. malzeme geri kazanıldı.