31 Mart 2026 Salı
SON DAKİKA

ÇİFTÇİ NE YAPSIN?

Yayınlanma: 31.03.2026 09:33 · Yazar: Uğur Kara

 

Ortadoğu’da başlayan savaşın etkileri artık sadece cephelerde değil, sofralarda da hissediliyor. Petrol, enerji ve gübre fiyatlarındaki artış, küresel ekonomiyi derinden sarsarken en büyük darbeyi tarım sektörü alıyor.

Tarım, sabır ve planlama isteyen bir alan. Ancak bugün gelinen noktada çiftçi neyi, nasıl ve hangi maliyetle üreteceğini öngöremiyor. Çünkü maliyetler adeta kontrolsüz bir şekilde artıyor. Savaş öncesinde tonu 430-490 dolar arasında olan üre gübresi, kısa sürede 700 doların üzerine çıktı. Türkiye’de ise durum daha da çarpıcı. Bir ay önce 21-25 bin lira bandında olan gübre fiyatı, bugün 34-35 bin liraya dayandı.

Aynı tablo mazotta da var. Çiftçi tarlasını sürmek, ürününü taşımak için kullandığı mazotu artık 75-80 lira seviyesinden almak zorunda. Hal böyle olunca üretim maliyetleri katlanarak artıyor.

PEKİ ÇİFTÇİ NE YAPACAK?

Aslında sorunun cevabı yine çiftçinin kendi sözlerinde gizli: “Bu maliyetlerle nasıl üretim yapacağız?” Bu sadece bir serzeniş değil, aynı zamanda ciddi bir uyarı. Çünkü üretim olmazsa, gıda olmaz. Gıda olmazsa, hayat durur.

Bugün artan maliyetler nedeniyle üretimden çekilmeyi düşünen çiftçi sayısı her geçen gün artıyor. Bu da önümüzdeki dönemde arz daralması ve daha yüksek gıda fiyatları anlamına geliyor. Yani sadece üretici değil, tüketici de bu krizden doğrudan etkilenecek.

Gıda fiyatlarındaki artış şimdiden hissediliyor. Ancak asıl risk, bunun daha da derinleşmesi. Eğer gerekli önlemler alınmazsa, sadece fiyat artışı değil, ürün bulamama gibi çok daha ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabiliriz.

Tarım stratejik bir alandır. Bu yüzden günü kurtaran değil, geleceği planlayan politikalar gerekiyor. Çiftçinin üretimde kalmasını sağlayacak destekler, maliyetleri dengeleyecek adımlar ve piyasayı düzenleyecek mekanizmalar artık bir tercih değil, zorunluluk haline gelmiş durumda.

Unutulmamalı ki; güçlü bir tarım olmadan güçlü bir ekonomi olmaz. Ve en önemlisi, üretmeyen bir toplumun tüketme şansı da yoktur…