Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 2026 yılı kabuklu fındık alım fiyatını Levant kalite için 250 TL olarak açıklaması, başta Ordu olmak üzere Karadeniz'deki üreticiler arasında hayal kırıklığına neden oldu. Haftalardır en az 300 TL seviyesinde bir alım fiyatı bekleyen üreticiler, açıklanan rakamın beklentilerin oldukça altında kaldığını belirterek karara tepki gösterdi.
"300 TL BEKLENTİSİ KARŞILIK BULMADI"
Hasat dönemine girilirken gözler TMO'nun açıklayacağı alım fiyatına çevrilmişti. Artan üretim maliyetleri, işçilik ücretleri, gübre, ilaç ve akaryakıt giderlerini gerekçe gösteren üreticiler, en az 300 TL seviyesinde bir fiyatın açıklanmasını bekliyordu.
Ancak TMO'nun Levant kalite fındık için 250 TL, Giresun kalite fındık için ise 255 TL alım fiyatı açıklaması, üreticilerin beklentilerini karşılamadı. Üretici temsilcileri ve sektör paydaşları, açıklanan fiyatın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getiriyor.
"MALİYETLERİ KARŞILAMAKTA ZORLANIRIZ"
Üreticiler, son yıllarda hızla yükselen tarımsal girdi maliyetlerinin üretim yükünü önemli ölçüde artırdığına dikkat çekiyor. Bahçe bakımı, gübreleme, zirai mücadele, işçi ücretleri ve nakliye giderlerinin geçen yıllara göre ciddi oranda yükseldiğini belirten birçok üretici, mevcut alım fiyatının kârlı bir üretim yapmaya imkân tanımadığını ifade ediyor.
Bazı üreticiler, açıklanan fiyatın ancak üretim maliyetlerini karşılayabildiğini, elde edilecek gelirin aile bütçesine yeterli katkıyı sağlamayacağını savunuyor.
ORDU EKONOMİSİNDE ENDİŞE HAKİM
Türkiye'nin en fazla fındık üreten illerinin başında gelen Ordu'da, fındık sadece bir tarım ürünü değil, aynı zamanda kent ekonomisinin temel dinamiklerinden biri olarak görülüyor. Hasat döneminde elde edilen gelir; esnaftan nakliyeciye, tarım sektöründen hizmet sektörüne kadar birçok alanı doğrudan etkiliyor.
Bu nedenle üreticiler, alım fiyatının beklentilerin altında kalmasının şehir ekonomisine de olumsuz yansıyabileceğini değerlendiriyor. Özellikle kırsal bölgelerde fındık gelirine bağlı ekonomik hareketliliğin azalabileceği ifade ediliyor.
GÖZLER YENİ DÜZENLEMELERDE
Üreticiler ve sektör temsilcileri, fiyatın yeniden gözden geçirilmesini ya da üreticiyi destekleyecek ilave teşvik mekanizmalarının devreye alınmasını talep ediyor. Önümüzdeki günlerde üretici örgütleri, ziraat odaları ve ilgili kurumların konuya ilişkin değerlendirmelerini sürdürmesi bekleniyor.
Hasat sezonunun başlamasıyla birlikte açıklanan fiyatın piyasaya nasıl yansıyacağı ve serbest piyasadaki fiyat hareketliliğinin nasıl şekilleneceği ise merakla takip ediliyor.
TEPKİLER ÇIĞ GİBİ
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 2026/2027 sezonu için Levant kalite kabuklu fındığı 250 TL, Giresun kalite kabuklu fındığı ise 255 TL'den alacağını açıklamasının ardından tepkiler art arda gelmeye devam ediyor. Siyasi parti temsilcileri, milletvekilleri ve ziraat odaları, açıklanan fiyatın üreticinin maliyetlerini karşılamaktan uzak olduğunu belirterek hükümete çağrıda bulundu.
SEYİT TORUN: "ÜRETİCİ BİLEREK ZARARA MAHKÛM EDİLDİ"
Yeni Parti Ordu Milletvekili Seyit Torun, açıklanan fiyatın üreticiyi hayal kırıklığına uğrattığını belirterek, geçen yıl yaşanan düşük rekolte nedeniyle üreticinin borç ve kredilerle ayakta kalmaya çalıştığını hatırlattı.
Torun, üretim maliyetinin yaklaşık 300 TL seviyesinde olduğunu ifade ederek, 250 TL'lik alım fiyatının üreticiyi zarar ettireceğini savundu. Açıklanan rakamın emeğin karşılığını vermediğini dile getiren Torun, üreticinin bu kararı sandıkta değerlendireceğini söyledi.
CHP ORDU İL BAŞKANI AKPINAR: "KARADENİZ İNSANIYLA ALAY EDİLİYOR"
Cumhuriyet Halk Partisi Ordu İl Başkanı Bülent Akpınar da yaptığı açıklamada, belirlenen fiyatın üreticinin beklentilerinin çok altında kaldığını ifade etti.
Artan mazot, gübre, ilaç, işçilik ve nakliye giderlerinin dikkate alınmadığını belirten Akpınar, fındığın Karadeniz için yalnızca bir tarım ürünü değil, bölgenin geçim kaynağı olduğunu vurguladı. Üreticinin emeğinin görmezden gelindiğini söyleyen Akpınar, bu kararın sandıkta karşılık bulacağını dile getirdi.
ANAYOL PARTİSİ: "BU FİYAT KABUL EDİLEMEZ"
TMO'nun açıkladığı alım fiyatına tepki gösteren bir diğer isim ise Anayol Partisi Genel Başkan Yardımcısı Erhan Parlatır oldu. Parlatır, üreticinin artan gübre, mazot ve işçilik maliyetleri altında ezildiğini belirterek, 250 TL'lik fiyatın gerçek ekonomik koşullarla bağdaşmadığını ifade etti. Türkiye'nin en önemli ihracat ürünlerinden biri olan fındığın hak ettiği değeri görmediğini söyleyen Parlatır, fiyatın yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
İYİ PARTİ: "ÜRETİCİYİ DEĞİL, PİYASAYI MEMNUN ETTİLER"
İYİ Parti Ordu İl Başkanı Fatih Titiz de açıklanan fiyatın üreticinin beklentilerini karşılamadığını belirtti. Titiz, yüksek enflasyon ve sürekli artan üretim maliyetleri karşısında 250 ve 255 TL'lik rakamların yetersiz olduğunu söyledi. Daha önce Giresun kalite için 320 TL, Levant kalite için ise 310 TL önerdiklerini hatırlatan Titiz, açıklanan fiyatın üreticiden çok piyasayı memnun ettiğini savundu.
Ürün bedellerinin peşin ödenmesi gerektiğini ifade eden Titiz, TMO fiyatlarının serbest piyasada taban fiyat olarak uygulanmasının önemine dikkat çekti.
YENİDEN REFAH PARTİSİ: "FINDIK EN AZ 375 TL OLMALIYDI"
Yeniden Refah Partisi Ordu İl Başkanı Adem Ağca ise yaptıkları maliyet çalışmasına göre fındığın kilogram maliyetinin yaklaşık 300 TL olduğunu belirtti.
Üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için satış fiyatının en az 375 TL olması gerektiğini söyleyen Ağca, açıklanan fiyatın enflasyonun dahi gerisinde kaldığını savundu.
Serbest piyasada TMO fiyatının altına düşülmemesi gerektiğini de dile getiren Ağca, üreticinin tüccarın insafına bırakılmaması çağrısında bulundu.
ZİRAAT ODALARINDAN TMO'YA GÜÇLÜ ALIM ÇAĞRISI
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi ve Ordu Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı Arslan Soydan da fiyatın üreticinin beklentisini tam anlamıyla karşılamadığını söyledi.
Soydan, özellikle maliyetlerin yüksek olduğu bölgelerde üreticinin daha güçlü destek beklediğini belirterek, bundan sonraki sürecin TMO'nun alım politikasıyla şekilleneceğini ifade etti.
Serbest piyasanın TMO fiyatının altına düşmemesi gerektiğini vurgulayan Soydan, kurumun daha fazla ürün alarak piyasada etkin rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. Ferrero'nun alım politikalarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Soydan, rekabetin üretici lehine yukarı yönlü olması gerektiğini dile getirdi.
ATAKAN AKÇA'DAN KISA AMA SERT MESAJ
Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça ise sosyal medya hesabından yaptığı kısa paylaşımda tepkisini net ifadelerle ortaya koydu. Akça, "Fındık üreticisinin ölüm fermanını imzaladınız. Sadece yazık diyebiliyorum." sözleriyle açıklanan alım fiyatına tepki gösterdi.
TEPKİLERİN ODAĞINDA MALİYET VE ÜRETİCİNİN GELECEĞİ VAR
TMO'nun açıkladığı 250 ve 255 TL'lik alım fiyatlarına yönelik açıklamalarda ortak nokta, üretim maliyetlerinin dikkate alınmadığı ve fiyatın üreticinin beklentisini karşılamadığı yönünde oldu. Siyasi parti temsilcileri ile üretici kuruluşları, serbest piyasanın TMO fiyatının altına düşmemesi, alımların güçlü şekilde sürdürülmesi ve üreticinin emeğinin korunması gerektiği çağrısında bulundu.