YAŞLANIYORUZ!..

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı son nüfus verileri, yıllardır kulak arkası ettiğimiz ya da “nasıl olsa genç nüfusumuz var” rahatlığıyla ertelediğimiz devasa bir gerçeği tokat gibi yüzümüze çarptı: Türkiye hızla yaşlanıyor.

Bir zamanlar “dinamik, genç ve üretken” nüfusuyla övünen ülkemiz, bugün doğum hızının yenilenme eşiği olan 2,1’in oldukça altına düşmesiyle ciddi bir demografik krizin eşiğinde. Sayın Cumhurbaşkanı’nın her fırsatta dile getirdiği, zaman zaman eleştirilse de bugün ne kadar hayati olduğu anlaşılan “en az üç çocuk” çağrısı ve nüfus istikrarı vurgusu, siyasi bir söylem olmaktan çıkıp milli bir güvenlik meselesine dönüşmüş durumdadır.

Peki, köşe başlarında veya aile sohbetlerinde “Doğurun doğurun, yaşlanıyoruz” demekle bu iş çözülür mü? Ya da nüfustaki bu tehlikeli gidişatı durdurup istikrarı yakalamak gerçekten mümkün mü?

Cevap hem evet hem hayır. Eğer sadece temennilerle yetineceksek cevap kocaman bir hayır. Ancak radikal, sürdürülebilir ve gerçekçi politikaları hayata geçireceksek evet.

Türkiye’nin önünde duran bu demografik uçurumdan dönmesi için atılması gereken adımları ve hedefleri birkaç temel başlıkta toplamak şart:

1. Ekonomik Güvence ve Aile Destekleri (Kağıt Üstünde Kalmamalı): Genç çiftlerin çocuk sahibi olmaktan kaçınmasının birinci sebebi geleceğe dair ekonomik kaygılardır. Sadece doğum yardımı veya bir defalık bez desteğiyle bu çark dönmez. Çocuklu ailelere yönelik ciddi vergi indirimleri, kreş ve eğitim süreçlerinde doğrudan devlet sübvansiyonu sağlanmalıdır. Aile Bankacılığı gibi teşvikler soyuttan somuta geçirilmelidir.

2. Anne-Baba Dostu Çalışma Hayatı: Kendi ayakları üzerinde duran kadının, “kariyer mi çocuk mu?” ikilemine mahkûm edilmesi en büyük hatadır. Doğum izinlerinin uzatılması, esnek ve uzaktan çalışma modellerinin yasal altyapısının çocuklu ebeveynler lehine güçlendirilmesi, sanayi bölgeleri ve mahalle bazlı ücretsiz kreşlerin zorunlu hale getirilmesi şarttır.

3. Yaşam Maliyetleri ve Konut Sorunu: Evlilik oranlarının düşmesi ve evlilik yaşının 30’lara dayanmasının en somut nedeni başını sokacak bir ev bulmanın ve düğün yapmanın imkânsızlaşmasıdır. Genç çiftlere yönelik sosyal konut projeleri ve sıfır faizli evlilik kredilerinin kapsamı genişletilmelidir.

4. Güven ve Sosyal İklim: Bir ülkenin nüfusu sadece parayla artmaz; geleceğe duyulan güvenle artar. Gençler, dünyaya getirecekleri evlatlarının nitelikli bir eğitim alacağına, adil bir düzende yaşayacağına ve iş bulabileceğine inanmak zorundadır. Nitelikli eğitim ve liyakat vurgusu, demografik politikaların gizli kahramanıdır.

Gelişmiş Batı ülkeleri bu yaşlanma tuzağına zenginleştikten sonra yakalandı; bu yüzden yaşlı nüfusa bakacak ekonomik gücü bir şekilde sağladılar. Türkiye’nin en büyük riski ise “zenginleşmeden yaşlanmak”tır. Üretimimizi, emeklilik sistemimizi, sağlık altyapımızı ve en önemlisi geleceğimizi ayakta tutacak tek şey dinamik bir nüfustur.

Nüfusta istikrarı yakalamak imkânsız değil, ancak vakit giderek daralıyor. Bugün atılmayacak her somut adım, 20-30 yıl sonra fabrikalarda çalışacak işçi, okullarda okuyacak öğrenci, vatanı koruyacak asker bulamamamız anlamına gelecek.

Alarm zilleri çalıyor: Ya radikal kararlarla gençleşeceğiz ya da yaşlanıp sessizce eriyeceğiz.