YILDA SADECE BİR GÜN UYUYAN MUCİZE! 

Fındık neden mi önemli?!

Ağustos ayında bahçeye girip sepetleri belimize bağladığımızda, sadece bir meyveyi topladığımızı sanırız çoğu zaman. Oysa arkasında, yılda yalnızca toplandığı gün uyuyan, kalan 364 gün 6 saat boyunca durmaksızın çalışan ve hayata tutunan muazzam bir doğa mucizesi yatar.

Peki, Karadeniz’in bu yeşil altınının, 4 mevsim boyunca tek bir saniye bile durmayan o büyüleyici serüvenini ve bilimsel gerçeklerini hiç merak ettiniz mi? Haydi o zaman, fındık ağacının bilinmeyen dünyasına birlikte göz atalım...

Genel bitki takvimini unutun. Birçok ağaç kışın derin bir uykuya yatıp baharı beklerken, fındık ağacı (Corylus) tam aksine en sert kış günlerinde aşka gelir!

Eşsiz Bir Tozlaşma: Aralık ve Ocak aylarında, poyrazın dondurucu soğuğunda dallardan sarkan sarı "puslar" (erkek çiçekler) polenlerini rüzgara bırakır. Aynı dalın ucunda, kırmızının en canlı tonuyla parlayan minicik dişi çiçekler (karanfiller) ise bu polenleri yakalamak için sabırla bekler.

Gizli Gebelik: Rüzgarla buluşan polen ve karanfil döllenir; fakat meyve hemen oluşmaz. Fındık ağacı, döllenen hücreyi bahara kadar adeta "uykuya alarak" korur. Hava ısınmaya başladığında ise o gizli gebelik son bulur ve minik fındık çotanakları belirmeye başlar.

Bir Kökün Direnişi: Neden Sadece Karadeniz?

Fındık ağacı öyle her toprağa, her iklime eyvallah demez. Bilimsel olarak monoik (tek evcikli) bir yapıya sahip olan bu ağaç, verimli bir yaşam için iki temel şeye muhtaçtır: Nem ve Dengeli Soğuklanma.

Soğuklanma İhtiyacı: Kışın yeterli soğuğu (7°C’nin altındaki saatleri) alamazsa uyanamaz, çiçek açamaz.

Kök Yapısı: Yüzeye yakın ama güçlü kök sistemiyle dik yamaçlara tutunur. Erozyonu engeller, Karadeniz’in dik dağlarını toprağa bağlar.

Baharda yapraklarını açıp meyvesini besleyen, yazın güneşin enerjisini yağ ve proteine dönüştüren fındık ağacı, Ağustos ayında emeğinin karşılığını insanoğluna teslim eder.

İşte o gün... 

Dalından koparıldığı, çotanağından ayrıldığı o tek gün, ağaç adeta derin bir nefes alır ve kısa bir uykuya dalar. Ancak bu uyku saatler sürer. Ertesi gün, bir sonraki yılın karanfillerini ve puslarını hazırlamak için hücre bölünmelerine ve yeni tomurcuk oluşumlarına yeniden başlar.

Fındık, bilimsel olarak bakıldığında yüksek miktarda doymamış yağ asitleri (Oleik ve Linoleik asit), E vitamini ve antioksidan depolar. Yani ağaç, 364 gün boyunca topraktan aldığı minerali adeta bir laboratuvar titizliğiyle işleyerek insan sağlığı için bir şifa kapsülüne dönüştürür.

Bir dahaki sefere avucunuza bir avuç fındık aldığınızda ya da bahçede bir dala dokunduğunuzda hatırla hemşehrim:

O sadece bir çotanak değil; karda kışta tozlaşan, fırtınaya direnen, toprağı koruyan ve yılda sadece tek bir gün uyuyup senin için 364 gün 6 saat çalışan bir doğa harikasıdır.

İşte fındık, tam da bu yüzden sadece Karadeniz’in değil, dünyanın en kıymetli hazinelerinden biridir.

Şimdi anladınız mı fındık neden bu kadar önemli ve değerli...